بیژن عبداللهی، رئیس دانشگاه خوارزمی استان البرز:
دانشگاه‌ها باید از محدود ماندن به آموزش و پژوهش فراتر بروند
رئیس دانشگاه خوارزمی با تأکید بر ضرورت پیوند عمیق‌تر آموزش عالی با نیازهای جامعه، گفت: دانشگاه‌ها باید از محدود ماندن به آموزش و پژوهش فراتر بروند و با به‌کارگیری ظرفیت‌های علمی و تخصصی خود، به بخشی از راه‌حل مسائل استان البرز تبدیل شوند.
توسعه آموزش عالی، هماهنگی سیاست‌های علمی، پژوهشی و فناوری و استفاده از ظرفیت مراکز دانشگاهی برای پاسخ به مسائل استان، محور اصلی این نشست بود. تدوین برش استانی نقشه جامع علمی کشور، راه‌اندازی شبکه ملی جامعه، دانشگاه و دولت (مجد)، متناسب‌سازی رشته‌های تحصیلی با نیازهای البرز، آموزش مجازی و مهارتی، برگزاری همایش بین‌المللی «حکمرانی فرهنگ و هویت اسلامی» و سازوکارهای ارتقای اعضای هیئت علمی نیز بررسی شد.
بیژن عبدالهی، رئیس دانشگاه خوارزمی، دانشگاه مادر و معین استان و رئیس کارگروه مدیریت استانی آموزش عالی و هیئت اندیشه‌ورز علم و فناوری البرز، با بیان اینکه دانشگاه‌ها باید نسبت به جامعه پیرامونی خود احساس مسئولیت کنند، اظهار کرد: کارکرد دانشگاه نباید به آموزش و پژوهش محدود بماند؛ بلکه دانش و توان تخصصی مراکز علمی باید در خدمت شناسایی و حل مسائل جامعه قرار گیرد.
وی با اشاره به چالش‌هایی مانند مهاجرت، مشکلات حمل‌ونقل، فرونشست زمین، خشکسالی و آسیب‌های اجتماعی در البرز، افزود: دانشگاه‌ها می‌توانند با تحلیل علمی این مسائل و ارائه راهکارهای کارشناسی، در کنار مدیریت استان نقش‌آفرینی کنند. دانشگاه خوارزمی نیز به‌عنوان دانشگاه مادر، آمادگی دارد ظرفیت‌های خود را برای کمک به حل مسائل استان به کار گیرد.
عبدالهی با تأکید بر ضرورت نگاه آینده‌نگر تصریح کرد: دانشگاه‌ها نباید پس از بروز بحران به دنبال راه‌حل باشند؛ بلکه باید در پیش‌بینی مسائل و برنامه‌ریزی برای مدیریت آنها مشارکت کنند. تحقق این رویکرد به حضور مؤثر دانشگاه‌ها در فرایندهای تصمیم‌سازی و برنامه‌ریزی استان نیاز دارد.
رئیس دانشگاه خوارزمی همچنین خاطرنشان کرد که مأموریت دانشگاه، افزون بر آموزش و فراهم‌کردن امکانات علمی، توجه به ابعاد فرهنگی، اجتماعی، تربیتی و مهارتی زندگی دانشجویان را نیز در بر می‌گیرد. به گفته وی، گسترش فناوری‌های نوین، از جمله هوش مصنوعی، ضرورت بازنگری در شیوه‌های یادگیری و ارتقای توانمندی‌های علمی، فردی و اجتماعی دانشجویان را دوچندان کرده است.
وی با اشاره به لزوم بازنگری در رشته‌های دانشگاهی گفت: رشته‌های موجود باید بر اساس تحولات علمی، نیازهای بازار کار و مسائل استان ارزیابی شوند و توسعه رشته‌های جدید نیز با توجه به ظرفیت واقعی دانشگاه‌ها و نیازهای البرز صورت گیرد.
در ادامه نشست، نادر شکراللهی، دبیر ستاد راهبردی و نظارت علم و فناوری استان البرز، گزارشی از مأموریت‌های شورای عالی انقلاب فرهنگی و مسئولیت دانشگاه خوارزمی در پیگیری برنامه‌های علمی استان ارائه کرد. وی بر ضرورت شناسایی ظرفیت‌های آموزشی و پژوهشی البرز، تعیین مسائل اولویت‌دار بر مبنای محورهای نقشه جامع علمی کشور و تدوین اهداف عملیاتی، برنامه‌های سالانه و سازوکارهای نظارت بر اجرای آنها تأکید کرد.
عبدالهی نیز خواستار تسریع در تکمیل پیش‌نویس برش استانی نقشه جامع علمی کشور و بررسی آن در کارگروه‌های تخصصی شد. وی مشارکت استانداری و سازمان برنامه و بودجه استان را ضروری دانست و پیشنهاد کرد نیازهای اعتباری، انتظارات از دستگاه‌های اجرایی و سهم هر مرکز دانشگاهی در اجرای برنامه‌ها به‌صورت مشخص تدوین و به استانداری ارائه شود.
آموزش مجازی و نحوه اجرای سیاست‌های مربوط به آن از دیگر محورهای گفت‌وگو بود. شکراللهی با اشاره به ضوابط موجود اعلام کرد که مراکز آموزش عالی می‌توانند حداکثر ۲۵ درصد دروس نظری را به‌صورت مجازی برگزار کنند. نمایندگان دانشگاه‌های پیام نور، علمی کاربردی و خوارزمی نیز دیدگاه‌های خود را درباره اجرای این سیاست، تفاوت شرایط رشته‌ها و لزوم هماهنگی با مصوبات وزارت علوم مطرح کردند.
در این بخش، عبدالهی بر استفاده از ظرفیت تصمیم‌گیری و هماهنگی در سطح استان برای موضوعات استانی تأکید کرد. امیر صفاری، سرپرست معاونت آموزشی دانشگاه خوارزمی، نیز با اشاره به تقویم آموزشی و ضرورت تکمیل ۱۶ هفته آموزشی تا پایان نیمسال، برنامه‌ریزی برای ترکیب آموزش حضوری و مجازی را راهکاری برای حفظ کیفیت آموزش و جلوگیری از اختلال در تقویم تحصیلی دانست.
توسعه آموزش‌های مهارتی، شناسایی رشته‌های اولویت‌دار، ایجاد بانک اطلاعات مهارت و اشتغال استان و برگزاری کارگاه‌های تخصصی طراحی برنامه درسی نیز از پیشنهادهای مطرح‌شده از سوی نماینده دانشگاه علمی کاربردی البرز بود. حاضران همچنین بر بازنگری رشته‌های موجود، توجه به ظرفیت علمی استان و بررسی کارشناسی زمینه ایجاد رشته‌های جدید، به‌ویژه در مقاطع تحصیلات تکمیلی، تأکید کردند.
در بخش دیگری از نشست، برنامه‌ریزی برای همایش بین‌المللی «حکمرانی فرهنگ و هویت اسلامی» بررسی شد. مشارکت دانشگاه‌ها، پژوهشگاه‌ها، بنیاد نخبگان و نهادهای فرهنگی استان در بخش علمی و اجرایی همایش، بهره‌گیری از ظرفیت بسیج اساتید و شبکه علمی دانشگاه‌ها و برگزاری پیش‌نشست‌های تخصصی از جمله محورهای مورد تأکید بود. حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر طیبی امیری، معاون دفتر نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه خوارزمی، نیز بر تقسیم کار میان دانشگاه‌های استان و توجه به مسائل و موضوعات مرتبط با البرز در تعیین محورهای همایش تأکید کرد.
عبدالهی در ادامه، نقش دانشگاهیان در تقویت امنیت روانی و تاب‌آوری اجتماعی را مهم دانست و گفت: دانشگاه و استاد دانشگاه از جایگاه مرجعیت برخوردارند و می‌توانند با افزایش آگاهی، امید، اعتمادبه‌نفس و توانمندی روانی افراد، به آمادگی جامعه برای مواجهه با شرایط دشوار کمک کنند.
وی در جمع‌بندی نشست، همکاری میان مراکز آموزش عالی را فراتر از عناوین و رقابت‌های سازمانی دانست و تأکید کرد که معیار اصلی، عملکرد دانشگاه‌ها و میزان اثرگذاری آنها در خدمت به استان و کشور است. او همچنین بر ضرورت حضور مؤثر نمایندگان مدیریت استان، از جمله استانداری و سازمان برنامه و بودجه، در تصمیم‌سازی و برنامه‌ریزی آموزش عالی تأکید کرد.
در پایان، تسریع در تدوین برش استانی نقشه جامع علمی کشور و نقشه راه ده‌ساله آموزش عالی البرز، شناسایی ظرفیت دانشگاه‌ها و مراکز پژوهشی، پیشنهاد رشته‌های متناسب با نیازهای استان، تشکیل گروه کارشناسی برای بررسی رشته‌های جدید، توسعه آموزش‌های مجازی و مهارتی و ایجاد بانک اطلاعات مهارت و اشتغال در دستور کار قرار گرفت. پیگیری برنامه‌های همایش بین‌المللی و جلب مشارکت استانداری و سازمان برنامه و بودجه برای تأمین نیازهای اجرایی و اعتباری نیز از دیگر محورهای مورد توافق بود.
