معاون وزیر علوم:
فعالیتهای فرهنگی، اجتماعی، هنری و دینی در شرایط جنگ و بحران از عوامل مهم افزایش تابآوری جامعه هستند
معاون فرهنگی و اجتماعی وزیر علوم، تحقیقات و فناوری با تأکید بر نقش فرهنگ در ایجاد گفتوگو، تفاهم و همزیستی اجتماعی گفت: فعالیتهای فرهنگی، اجتماعی، هنری و دینی در شرایط جنگ و بحران از عوامل مهم افزایش تابآوری جامعه هستند و نباید در شرایط دشوار، حوزه فرهنگ و هنر را رها کرد.
وحید شالچی در نشست دبیران شورای هماهنگی کانونهای فرهنگی، هنری، اجتماعی و دینی دانشگاهها و مراکز آموزش عالی سراسر کشور که چهارشنبه یکم مهر در دانشگاه خوارزمی برگزار شد، با اشاره به نقش فرهنگ در ایجاد ارتباط و تفاهم میان افراد اظهار کرد: فرهنگ به ما کمک میکند انسانها را درک کنیم و به جای قرار گرفتن در مقابل یکدیگر، کینهورزی یا تمسخر، زمینه گفتوگو، تفاهم و شناخت متقابل را فراهم کنیم.
وی افزود: فرهنگ چیزی است که جهان را برای ما زیستپذیر میکند. جهان بهطور طبیعی سرشار از درد، رنج و سوءتفاهم است و تفاوتهای بسیاری میان انسانها وجود دارد. اگر فرهنگ مناسبی در میان این تفاوتها شکل نگیرد، همین تفاوتها میتواند به بذر کینه، جنگ، تمسخر و درگیری تبدیل شود.
شالچی با اشاره به وجود تفاوتهای مختلف در جامعه گفت: در جامعه ما نیز تفاوتهای طبقاتی، قومی، سیاسی و فرهنگی وجود دارد و در کنار آن، کلیشهها و تصورات نادرستی درباره گروههای مختلف شکل گرفته است. گاهی این نگاهها میان مردم شهرها و قومیتهای مختلف وجود دارد و گاه به تفاوتهای فکری و اعتقادی نیز تسری پیدا میکند.
معاون فرهنگی و اجتماعی وزیر علوم ادامه داد: گاهی برخی تصور میکنند دیگران دین ندارند و برخی دیگر معتقدند گروه مقابل دنیای جدید را درک نمیکند. در چنین شرایطی، برچسبهایی میان افراد و گروههای مختلف شکل میگیرد و فرهنگ میتواند در کاهش این فاصلهها و ایجاد امکان گفتوگو و شناخت متقابل نقشآفرین باشد.
وی گفت: فرهنگ باید به ما امکان فهم تجربیات بشری را بدهد و در جهانی که با درد، رنج، بیعدالتی و ظلم همراه است، ابزارهایی برای درک و تحمل این شرایط در اختیار ما قرار دهد. فرهنگ باید به گونهای باشد که بتوانیم تفاوتهای یکدیگر را درک کنیم و در عین وجود تفاوتها، امکان همزیستی و تحمل متقابل را فراهم کنیم.
شالچی با تأکید بر نقش کانونهای فرهنگی و اجتماعی دانشگاهها اظهار کرد: حیات فرهنگی و اجتماعی دانشگاهها تا حد زیادی مدیون کانونهای فرهنگی و اجتماعی است. بخشهای دیگری نیز در این زمینه نقش دارند، اما کانونهای فرهنگی و اجتماعی از نقش و جایگاه اساسی برخوردارند.
وی با اشاره به نقش دانشگاه در آموزش افزود: دانشگاه یک وجه آشکار آموزشی و یک وجه پنهان آموزشی دارد و چهبسا وجه پنهان آموزش ماندگاری بیشتری داشته باشد. وجه آشکار همان مطالب و دروسی است که دانشجویان در دانشگاه میآموزند، اما بسیاری از این مطالب ممکن است پس از چند ترم در ذهن دانشجو باقی نماند.
معاون فرهنگی و اجتماعی وزیر علوم ادامه داد: آنچه در دانشگاه باقی میماند، بسیار مهم است. دانشگاه تنها محل انتقال دانش نیست، بلکه محیطی برای شکلگیری ارتباطات، تجربههای اجتماعی، گفتوگو، تعامل و شکلگیری شخصیت اجتماعی دانشجویان است و همین مسئله یکی از دلایل اهمیت دانشگاه در سراسر جهان محسوب میشود.
شالچی با اشاره به فعالیت کانونهای فرهنگی و اجتماعی دانشگاهها گفت: با توجه به شرایط سالهای اخیر، از جمله فعالیت بخش قابل توجهی از دانشگاهها در فضای مجازی و همچنین شرایط ناشی از جنگ و ناآرامیهای اجتماعی، عملکرد کانونهای فرهنگی و اجتماعی قابل توجه بوده است.
وی افزود: وظیفه نخست من این است که از فعالان این حوزه تشکر کنم، چراکه در میان مسائل شخصی، اقتصادی و اجتماعی، دانشگاه برای شما اهمیت داشت، نسبت به یکدیگر احساس مسئولیت کردید، حفظ فضای مثبت دانشگاه برایتان مهم بود و برای پیشبرد اهداف و برنامههای کانونهای خود تلاش کردید.
وی این فعالیتها را ارزشمند دانست و گفت: در شرایطی که بسیاری از افراد با مشکلات اقتصادی و اجتماعی مواجه هستند، ادامه فعالیتهای فرهنگی و اجتماعی اقدامی ارزشمند و قابل تقدیر است.
شالچی با اشاره به اهمیت شنیدن دیدگاههای فعالان فرهنگی دانشگاهها اظهار کرد: بیشتر مایل هستم صحبتهای شما را بشنوم. درباره چالشهای خود صحبت کنید و راهکارها و مسیرهایی را که به نظر شما میتواند به حل این مسائل کمک کند، مطرح کنید. ما نیز تلاش خواهیم کرد هر آنچه در توان داریم برای حمایت از شما انجام دهیم.
معاون فرهنگی و اجتماعی وزیر علوم با اشاره به شرایط کشور گفت: کشور درگیر جنگ و فشارهای اقتصادی است و دانشگاه و دانشجویان نیز طبیعتاً از این شرایط تأثیر میپذیرند، اما این وضعیت پایدار نخواهد ماند. امیدوارم به برکت ایستادگی مردم ایران و با اتکا به توان و ظرفیتهای کشور، بتوانیم این شرایط سخت را پشت سر بگذاریم و روزهای بهتری را تجربه کنیم.
وی ادامه داد: یکی از دلایل ارزشمندی فعالیت شما این است که در همین شرایط دشوار به فعالیت خود ادامه میدهید. تجربه کشورهای مختلف نشان میدهد که در زمان جنگ و بحرانهای اجتماعی، یکی از مسائل مهم برای مردم، افزایش تابآوری است.
شالچی افزود: هرچه تابآوری یک جامعه بیشتر باشد، اراده آن جامعه برای عبور از شرایط دشوار نیز مستحکمتر خواهد بود. در شرایط جنگی، طرفهای درگیر تلاش میکنند اراده طرف مقابل را تضعیف کنند. بنابراین فعالیتهای فرهنگی، اجتماعی، هنری و دینی که شما انجام میدهید، فعالیتی کلیدی است و در تقویت روحیه و تابآوری جامعه نقش دارد.
وی با اشاره به تجربه کشورهای مختلف در دوران جنگ اظهار کرد: بررسی تجربیات کشورهای مختلف نشان میدهد، اگرچه در دوران جنگ هزینههای کشور افزایش مییابد و ممکن است درآمدها نیز کاهش پیدا کند، اما نباید حوزه فرهنگ و هنر را رها کرد.
معاون فرهنگی و اجتماعی وزیر علوم با اشاره به تجربه بریتانیا در جنگ جهانی دوم گفت: بریتانیا نیز مانند سایر کشورهای درگیر جنگ با مشکلات شدید بودجهای مواجه بود و بسیاری از هزینهها را کاهش داد، اما بودجه فرهنگ و هنر را افزایش داد.
وی افزود: شورای فرهنگ و هنر بریتانیا نیز در آن دوره نقش مهمی ایفا کرد و در گزارشی که چند سال بعد در پارلمان این کشور درباره عوامل موفقیت بریتانیا تهیه شد، از نقش این شورا در افزایش تابآوری مردم در شرایط دشوار جنگی یاد شده است.
شالچی ادامه داد: تجربه کشورهای مختلف نشان میدهد در جوامعی که توانستهاند در برابر بحرانها مقاومت کنند، فعالیتهای فرهنگی و اجتماعی بخش مهمی از این مقاومت و ایستادگی بوده است.
وی با تأکید بر اهمیت همبستگی اجتماعی گفت: تجربه بشری نشان میدهد انسانها در کنار یکدیگر معنا پیدا میکنند و بدون یکدیگر نمیتوانیم جامعهای پایدار داشته باشیم. در جهان امروز و در نظام دولت – ملتها نیز اگر مردم یک کشور در کنار یکدیگر نباشند و درد یکدیگر را احساس نکنند، آن جامعه در فضای نظام بینالملل با مشکلات جدی مواجه خواهد شد.
معاون فرهنگی و اجتماعی وزیر علوم افزود: از این منظر، کانونهای فرهنگی و اجتماعی و همچنین کانونهای دینی از اهمیت ویژهای برخوردارند. تشکلها نیز در این زمینه نقش کلیدی دارند. ممکن است افراد دارای دیدگاهها و گرایشهای متفاوتی باشند، اما بر اساس علایق و دغدغههای مشترک در یک کانون یا تشکل گرد هم میآیند و همین ظرفیت در شرایط امروز جامعه بسیار مورد نیاز است.
