بازی با زمان؛ راهبرد شهرداری کرج رای گذر از تنگنای مالی

بازی با زمان؛ راهبرد شهرداری کرج رای گذر از تنگنای مالی

گاهی گره یک بحران را نه پول، بلکه زمان می‌گشاید. در روزهایی که پس از جنگ، بسیاری از شهرداری‌های کشور با کاهش درآمد، رکود ساخت‌وساز و کمبود منابع روبه‌رو شدند، در طبقه سوم ساختمان مرکزی شهرداری کرج تصمیمی گرفته شد که بعدها به یکی از کارسازترین راهبردهای مالی این شهر بدل شد.
پاسخ این پرسش که چگونه شهرداری کرج توانست از این تنگنای مالی سالم بیرون بیاید، در یک جمله خلاصه می‌شود؛ مدیران مالی شهرداری در آرامش با زمان و تاریخ روی تقویم بازی کردند و از دل همین بازی، درآمد آفریدند.
اما این آرامش، از همان روزهای نخست بحران، برای همه باورپذیر نبود.
با آغاز جنگ و سایه سنگین آن بر اقتصاد کشور، نگرانی از افت درآمدهای شهری به نشست‌های شورای شهر نیز راه یافت. شماری از اعضای شورا، از جمله مجتبی حاج‌قاسمی، رییس کمیسیون تلفیق، بارها نسبت به آینده مالی شهرداری هشدار دادند. او آشکارا از احتمال کاهش درآمدها سخن گفت و از مدیران شهرداری خواست برای روزهای دشوار آماده باشند.

پاسخی که از ساختمان مرکزی شهرداری شنیده می‌شد، اما رنگ دیگری داشت. مهرداد کیانی، چنان‌که در بسیاری از بزنگاه‌های مدیریتی به آن خو گرفته است، ترجیح داد سکوت کند. سکوتی که بیش از آنکه نشانه تردید باشد، بوی انتظار می‌داد. در همان حال، علی خدابنده‌لو، مدیرکل درآمد، با ارایه گزارش‌های مالی از عبور از بحران ابراز امیدواری می‌کرد و علی سلطانی‌مقدم، معاون مالی و اقتصادی شهرداری، تنها یک جمله کوتاه اما معنادار بر زبان می‌آورد : راهی خواهیم یافت.

آن روزها شاید کمتر کسی می‌دانست این راه ، نه در فروش دارایی‌های شهر، نه در افزایش فشار بر شهروندان و نه در استقراض، بلکه در ورق زدن چند برگ از تقویم پنهان شده است.

اوج این طراحی هوشمندانه، در واپسین روزهای اجرای طرح همدلی آشکار شد؛ جایی که آخرین تمدید مهلت، در حقیقت آخرین و نیرومندترین برگ برنده تیم اقتصادی شهرداری بود.

در ترانه ماندگار درخت با شعر ایرج جنتی‌عطایی و صدای ابی، شاه‌بیت ترانه آنجاست که می‌گوید: آخرین ضربه را محکم‌تر بزن . گویی مدیران اقتصادی شهرداری کرج نیز همین منطق را در میدان اقتصاد شهری به کار گرفتند و آخرین ضربه را محکم‌تر زدند.

سال‌هاست که سازندگان ساختمان و سرمایه‌گذاران بخش ساخت‌وساز، ماه‌های پایانی هر سال را برای گرفتن پروانه ساختمان برمی‌گزینند تا از افزایش بهای عوارض در سال تازه در امان بمانند. اما سال گذشته، این انگیزه همیشگی با یک انگیزه نیرومندتر درآمیخت؛ تخفیف چشمگیر طرح همدلی . بسیاری از مالکان و سازندگان دریافتند که اگر چند ماه زودتر دست به کار شوند، هم از افزایش عوارض سال آینده خواهند گریخت و هم می‌توانند از تخفیف‌هایی که در برخی پرونده‌ها به حدود پنجاه درصد می‌رسید، بهره‌مند شوند.

این فرصت طلایی نیز با توجه به شرایط جنگی، تا پایان تیرماه ادامه یافت. همین چند برگ افزوده‌شده به تقویم، سرنوشت درآمدهای شهر را دگرگون کرد. در روزهای پایانی، مناطق ده‌گانه شهرداری کرج شاهد رفت‌وآمد کم‌سابقه مالکان، سازندگان و سرمایه‌گذاران بود. صف‌های دریافت پروانه ساختمانی بلندتر شد، پرونده‌های راکد دوباره روی میزها بازگشت، بدهی‌های سال‌ها انباشته‌شده پرداخت شد و پول، آرام‌آرام به رگ‌های اقتصاد شهر بازگشت.
دستاورد این راهبرد خیلی زود خود را نشان داد. مهرداد کیانی با غرور و افتخار در گردهمایی شهرداران کلان‌شهرهای کشور در مشهد اعلام کرد که شهرداری کرج، با وجود شرایط دشوار جنگی، توانسته است صد درصد بودجه مصوب سال را محقق کند. این دستاورد تنها به سال گذشته محدود نماند، بلکه شهرداری کرج در چهارمین سال پیاپی بودجه مصوب خود را به طور کامل محقق کرد و در چهار ماهه نخست امسال نیز صد درصد بودجه پیش‌بینی‌شده را به دست آورد.
در پایان، آنچه بیش از هر چیز به چشم آمد، نه یک تمدید ساده، بلکه هنری در زمان‌بندی بود؛ هنری که نشان داد گاهی فاصله میان شکست و کامیابی، تنها چند خانه روی یک تقویم است.

مجید طاهرخانی _ روزنامه نگار