کاردرمانی با همکاری تیم‌های سلامت، مسیر بهبودی بیماران را هموار می‌کند
فاطمه افشاری، رئیس انجمن علمی کاردرمانی استان البرز:
کاردرمانی با همکاری تیم‌های سلامت، مسیر بهبودی بیماران را هموار می‌کند
رئیس انجمن علمی کاردرمانی استان البرز با تأکید بر نقش کاردرمانی در بهبود عملکرد فردی و اجتماعی افراد گفت: همکاری میان متخصصان رشته‌های مختلف سلامت و توسعه آموزش‌های پیشگیرانه می‌تواند به تشخیص به‌موقع مشکلات، اثربخشی بیشتر درمان و ارتقای کیفیت زندگی بیماران کمک کند.
به گزارش پایگاه خبری چکاوک البرز نیوز، فاطمه افشاری، رئیس انجمن علمی کاردرمانی استان البرز، در مراسم گرامیداشت روز جهانی کاردرمانی که در سالن میلاد استان البرز برگزار شد، با اشاره به شعار امسال این مناسبت با محور «مشارکت و همبستگی» اظهار کرد: دستیابی به اهداف سلامت، به‌ویژه در حوزه سلامت عمومی، نیازمند تعامل و همکاری متخصصان در سطوح مختلف نظام سلامت است.
وی افزود: کاردرمانی رشته‌ای توانبخشی است که با هدف کمک به افراد برای بهبود توانایی‌های حرکتی، ذهنی و عملکردی و افزایش مشارکت آنان در فعالیت‌های روزمره زندگی فعالیت می‌کند. مراجعان این حوزه طیف گسترده‌ای از افراد دارای مشکلات حرکتی، اختلالات عضلانی، درد، محدودیت‌های عملکردی و سایر نیازهای توانبخشی را در بر می‌گیرند که بخشی از آنان با ارجاع پزشکان متخصص به کاردرمانگران مراجعه می‌کنند.
همکاری تیمی؛ مسیری برای اثربخشی بیشتر درمان
رئیس انجمن علمی کاردرمانی البرز با تأکید بر اهمیت فعالیت گروهی در فرایند درمان تصریح کرد: برای دستیابی به نتایج بهتر، لازم است متخصصان رشته‌های مختلف از جمله کاردرمانی، فیزیوتراپی، گفتاردرمانی، تغذیه، شنوایی‌شناسی و بینایی‌سنجی در کنار پزشکان همکاری کنند.
افشاری با اشاره به نمونه‌هایی مانند بیماران مبتلا به سکته مغزی گفت: این افراد ممکن است به خدمات تخصصی متعددی نیاز داشته باشند و هماهنگی میان اعضای تیم درمان می‌تواند به ارائه خدمات جامع‌تر و متناسب با نیازهای بیمار کمک کند. در چنین شرایطی، هر یک از تخصص‌ها بخشی از مسیر بازتوانی را بر عهده می‌گیرند و همکاری میان آن‌ها زمینه بهبود عملکرد و افزایش استقلال فرد را فراهم می‌کند.
کاردرمانی؛ از رشد کودکان تا سلامت روان بزرگسالان
وی با بیان اینکه کاردرمانی محدود به یک گروه سنی یا یک نوع بیماری نیست، اظهار کرد: توجه به رشد حرکتی کودکان، بررسی تأخیرهای رشدی و اصلاح برخی الگوهای نادرست حرکتی در سنین پایین، از زمینه‌های مهم فعالیت کاردرمانگران است. در سنین نوجوانی و بزرگسالی نیز موضوعاتی مانند وضعیت صحیح بدن، نحوه نشستن و اصول ارگونومی در محیط کار می‌تواند در پیشگیری از مشکلات جسمی اهمیت داشته باشد.
افشاری ادامه داد: کاردرمانی در روند توانبخشی افراد مبتلا به سکته مغزی، ام‌اس، مشکلات ارتوپدی، شکستگی‌ها، آسیب‌های تاندونی و صدمات ناشی از تصادفات نیز نقش دارد و تلاش می‌کند توانایی افراد را برای انجام فعالیت‌های روزمره و حضور مؤثرتر در زندگی اجتماعی تقویت کند.
رئیس انجمن علمی کاردرمانی استان البرز، سلامت روان را از دیگر حوزه‌های مهم این رشته دانست و افزود: اگرچه بسیاری از افراد کاردرمانی را بیشتر با اختلالات رشدی کودکان، از جمله اوتیسم، می‌شناسند، اما این رشته در حوزه سلامت روان بزرگسالان و محیط‌های درمانی روان‌پزشکی نیز ظرفیت‌های قابل‌توجهی دارد. فعالیت‌های هدفمند کاردرمانی می‌تواند در کنار سایر مداخلات تخصصی، به پیشبرد اهداف درمانی و تقویت عملکرد فرد کمک کند.
ضرورت گسترش آموزش و پیشگیری در جامعه
وی با تأکید بر اهمیت افزایش آگاهی عمومی درباره کاردرمانی بیان کرد: بخشی از مشکلاتی که در مراحل بعدی به خدمات درمانی نیاز پیدا می‌کنند، با آموزش، شناسایی زودهنگام و اصلاح شرایط قابل پیشگیری یا کنترل هستند. از همین رو، ارتباط بیشتر کاردرمانگران با آموزش‌وپرورش، دانشگاه‌ها، مجموعه‌های ورزشی و سایر نهادهای مرتبط می‌تواند زمینه اطلاع‌رسانی مؤثرتر و گسترش اقدامات پیشگیرانه را فراهم کند.
افشاری خاطرنشان کرد: آشنایی خانواده‌ها، معلمان، کارکنان و عموم مردم با نشانه‌های تأخیر حرکتی، اصول صحیح وضعیت بدن و اهمیت مراجعه به‌موقع به متخصصان، می‌تواند به شناسایی زودهنگام مشکلات و استفاده مناسب‌تر از خدمات توانبخشی کمک کند. در این مسیر، انجمن‌های تخصصی می‌توانند با همکاری نهادهای آموزشی و اجتماعی، نقش مؤثری در ارتقای آگاهی جامعه ایفا کنند.
وی در پایان با معرفی خود به‌عنوان رئیس انجمن علمی کاردرمانی استان البرز گفت: فعالیت حرفه‌ای خود را از سال ۱۳۸۲ آغاز کرده و حدود ۲۳ سال است که در حوزه کاردرمانی در استان البرز فعالیت دارد. وی با اشاره به ضرورت تقویت همکاری میان متخصصان و نهادهای مرتبط، بر گسترش جایگاه کاردرمانی در مسیر پیشگیری، درمان و توانبخشی تأکید کرد.
گرامیداشت روز جهانی کاردرمانی فرصتی برای معرفی ظرفیت‌های این رشته و یادآوری اهمیت همکاری میان تخصص‌های سلامت است؛ همکاری‌ای که می‌تواند به بهبود کیفیت خدمات، افزایش استقلال افراد و فراهم شدن زمینه مشارکت مؤثرتر آنان در زندگی روزمره منجر شود.
تجهیزات به‌روز، کیفیت خدمات کاردرمانی را ارتقا می‌دهد
سولماز فنا، مسئول فنی کلینیک به‌پویان کرج با اشاره به افزایش شناخت عمومی از خدمات کاردرمانی در سال‌های اخیر، توسعه مراکز تخصصی در شهرستان‌های اطراف کرج، به‌روزرسانی تجهیزات و حمایت از نیروهای جوان این حوزه را از ضرورت‌های ارتقای خدمات توانبخشی در استان البرز دانست.
سولماز فنا در حاشیه مراسم گرامیداشت روز جهانی کاردرمانی که در سالن میلاد استان البرز برگزار شد، با اشاره به فعالیت ۲۰ ساله کلینیک به‌پویان کرج اظهار کرد: این مرکز دو دهه است که در حوزه کاردرمانی فعالیت می‌کند و مؤسس آن، نگاره کلامی، از فعالان این حوزه و دبیر انجمن کاردرمانی استان است.
وی با اشاره به برگزاری سومین دوره همایش روز جهانی کاردرمانی در استان البرز افزود: شعار امسال فدراسیون جهانی کاردرمانی بر اهمیت مشارکت تأکید دارد و در همین راستا، از نمایندگان نهادها، مشاغل و تخصص‌های مختلف، از جمله جامعه حقوقی و متخصصان تغذیه، برای حضور در این گردهمایی دعوت شده است تا اهمیت همکاری میان رشته‌های گوناگون بیش از پیش مورد توجه قرار گیرد.
مسئول فنی کلینیک به‌پویان کرج با بیان اینکه آگاهی جامعه نسبت به کاردرمانی در مقایسه با سال‌های گذشته افزایش یافته است، گفت: امروز این رشته نه‌تنها از سوی بسیاری از پزشکان، بلکه در میان عموم مردم نیز شناخته‌شده‌تر شده است. حتی برخی افراد بدون داشتن اختلال یا ناتوانی مشخص، برای تقویت مهارت‌ها و بهبود عملکرد خود از خدمات کاردرمانی استفاده می‌کنند.
فنا ادامه داد: با وجود این پیشرفت، همچنان لازم است ظرفیت‌ها و کاربردهای کاردرمانی بیشتر معرفی شود؛ چراکه افراد زیادی ممکن است به خدمات این حوزه نیاز داشته باشند، اما از نوع خدمات، مزایای آن یا مراکز ارائه‌دهنده اطلاعات کافی نداشته باشند.
وی با تأکید بر نقش کاردرمانی در تکمیل فرایند درمان و توانبخشی تصریح کرد: هدف این رشته تنها رسیدگی به یک اختلال مشخص نیست، بلکه کمک به افراد برای دستیابی به حداکثر توانایی عملکردی و بهبود مشارکت آنان در فعالیت‌های روزمره زندگی نیز اهمیت دارد. معرفی درست این ظرفیت‌ها می‌تواند مسیر دسترسی افراد به خدمات مورد نیاز را هموارتر کند.
ضرورت گسترش مراکز تخصصی در شهرستان‌های اطراف کرج
فنا با اشاره به وضعیت پراکندگی مراکز کاردرمانی در استان البرز اظهار کرد: به نظر من، تعداد مراکز فعال در شهر کرج در مقایسه با برخی مناطق اطراف مناسب‌تر است، اما در شهرستان‌هایی مانند نظرآباد و هشتگرد و مناطق دورتر، همچنان ظرفیت قابل‌توجهی برای توسعه خدمات وجود دارد.
وی افزود: فاصله جغرافیایی و دشواری رفت‌وآمد می‌تواند مراجعه مستمر به مراکز توانبخشی را برای برخی خانواده‌ها دشوار کند. در حال حاضر نیز مراجعانی از مناطق دورتر، حتی از استان قزوین، برای دریافت خدمات به مراکز کرج مراجعه می‌کنند؛ درحالی‌که فراهم شدن امکان دریافت خدمات تخصصی در محل سکونت، می‌تواند رفت‌وآمد خانواده‌ها را کاهش دهد و دسترسی آنان را آسان‌تر کند.
مسئول فنی کلینیک به‌پویان با اشاره به حضور نیروهای جوان و فارغ‌التحصیلان جدید این رشته خاطرنشان کرد: نیروهای متخصص جوان ظرفیت ارزشمندی برای توسعه خدمات کاردرمانی در استان هستند. فراهم کردن بستر مناسب برای فعالیت حرفه‌ای آنان و تسهیل ایجاد مراکز واجد شرایط در شهرستان‌های کوچک‌تر، می‌تواند به گسترش پوشش خدمات توانبخشی و پاسخگویی بهتر به نیازهای مردم کمک کند.
تجهیزات به‌روز؛ عاملی مؤثر در ارتقای کیفیت خدمات
وی درباره وضعیت تجهیزات مراکز کاردرمانی نیز گفت: در سال‌های اخیر، توجه به بهینه‌سازی و به‌روزرسانی امکانات در مراکز تخصصی بیشتر شده است و بسیاری از مراکز در مسیر ارتقای تجهیزات خود حرکت می‌کنند. با این حال، توسعه امکانات همچنان جای کار دارد و هرچه مراکز از تجهیزات مناسب‌تر و فناوری‌های به‌روزتری برخوردار باشند، امکان ارائه خدمات باکیفیت‌تر نیز افزایش می‌یابد.
فنا با اشاره به تجربه فعالیت در یک مرکز باسابقه افزود: در کنار ارتقای امکانات عمومی، توجه بیشتر به تجهیزات الکترونیکی مورد نیاز در فرایندهای تخصصی کاردرمانی نیز می‌تواند در بهبود کیفیت خدمات مؤثر باشد. البته توسعه تجهیزات باید متناسب با نیازهای حرفه‌ای مراکز و با هدف ارتقای اثربخشی خدمات دنبال شود.
وی در پایان تأکید کرد: تقویت آگاهی عمومی، توسعه مراکز در مناطق کم‌برخوردارتر، حمایت از نیروهای متخصص جوان و به‌روزرسانی تجهیزات، در کنار گسترش همکاری میان رشته‌های مختلف سلامت، می‌تواند به دسترسی بهتر مردم به خدمات کاردرمانی و ارتقای کیفیت زندگی افراد نیازمند توانبخشی کمک کند.
مراسم روز جهانی کاردرمانی نیز فرصتی برای معرفی گستره خدمات این رشته، تقویت ارتباط میان متخصصان و نهادهای اجتماعی و تأکید بر اهمیت مشارکت در مسیر بهبود سلامت و توانمندی افراد بود.
دسترسی عادلانه به کاردرمانی باید تقویت شود
سپیده ریاحی، کاردرمانگر نمونه استان البرز در سال ۱۴۰۵، با ۲۷ سال سابقه فعالیت در حوزه توانبخشی، بر ضرورت آمادگی نظام سلامت برای مواجهه با سالمندی جمعیت تأکید کرد و گفت: کاردرمانی تنها به بهبود توانایی‌های حرکتی محدود نمی‌شود، بلکه تقویت اعتمادبه‌نفس، حفظ کرامت انسانی و فراهم کردن زمینه مشارکت افراد در زندگی خانوادگی و اجتماعی را نیز دنبال می‌کند.
وی در حاشیه مراسم روز جهانی کاردرمانی در سالن میلاد استان البرز، با اشاره به تجربه فعالیت در حوزه‌های سالمندی، بیماری‌های نورولوژیک، مشکلات ارتوپدی و توانبخشی کودکان دارای محدودیت‌های حرکتی، اظهار کرد: با افزایش جمعیت سالمندان، لازم است زیرساخت‌های شهری، نظام سلامت و خدمات بیمه‌ای برای تأمین کیفیت زندگی و استقلال این گروه آمادگی بیشتری پیدا کنند.
ریاحی با بیان اینکه دسترسی عادلانه به خدمات کاردرمانی همچنان با چالش‌هایی روبه‌روست، افزود: پوشش بیمه‌ای ناکافی، کمبود نیروی متخصص در برخی مناطق و توزیع نامتوازن خدمات، ضرورت توجه جدی‌تر به این حوزه را نشان می‌دهد. به گفته وی، حضور کاردرمانگران در فرایندهای سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی سلامت می‌تواند به تصمیم‌گیری دقیق‌تر درباره نیازهای توانبخشی جامعه کمک کند.
این کاردرمانگر با تأکید بر اهمیت حمایت از نیروهای متخصص و فراهم کردن بستر مناسب برای فعالیت آنان خاطرنشان کرد: برنامه‌ریزی از امروز برای توسعه خدمات توانبخشی، می‌تواند زمینه زندگی مستقل‌تر، مشارکت اجتماعی بیشتر و حفظ کرامت سالمندان و سایر افراد دارای محدودیت‌های عملکردی را در آینده فراهم کند.
با کاردرمانی می‌توان دوباره به زندگی بازگشت
کیانا قهاری، فعال اجتماعی حوزه ام‌اس، در جشن روز جهانی کاردرمانی در سالن میلاد استان البرز، با روایت تجربه شخصی خود از بیماری و روند بهبودی، بر نقش مؤثر کاردرمانی در بازگشت به زندگی و فعالیت‌های روزمره تأکید کرد.
وی با اشاره به ابتلای خود به بیماری در سال ۱۳۹۰ و تجربه محدودیت‌های شدید حرکتی، گفت: با کمک‌های نگار کلامی، کاردرمانی و انجام تمرین‌های مستمر، توانستم در مدت کوتاهی دوباره راه رفتن را تجربه کنم و به‌تدریج فعالیت‌های ورزشی‌ام را از سر بگیرم. قهاری افزود که با وجود عود مجدد بیماری در سال ۱۳۹۵، توانبخشی و تلاش مستمر به او کمک کرد بار دیگر به فعالیت بازگردد.
این فعال اجتماعی که اکنون به‌عنوان مربی ورزشی فعالیت می‌کند و در کنار آن با بیماران مبتلا به ام‌اس همراه است، خاطرنشان کرد: تجربه شخصی‌ام باعث شده شرایط و دشواری‌های این بیماران را بهتر درک کنم و با انتقال امید و تجربه، آن‌ها را برای ادامه مسیر درمان و بازگشت به فعالیت‌های زندگی تشویق کنم.
کاردرمانی باید جایگاه شایسته‌تری در نظام سلامت پیدا کند
مریم مبصر، از پیشکسوتان کاردرمانی در استان البرز، در جشن روز جهانی کاردرمانی در سالن میلاد، از تلاش‌های سال‌های نخست برای حفظ و توسعه این رشته گفت و افزایش شناخت جامعه و پزشکان از ظرفیت‌های آن را دستاوردی ارزشمند دانست.
وی با اشاره به تلاش‌هایی که در سال ۱۳۵۸ برای جلوگیری از انحلال رشته کاردرمانی انجام شد، اظهار کرد: در سال‌های ابتدایی فعالیت در کرج، به دلیل آشنایی محدود جامعه و حتی برخی پزشکان با این حوزه، خدمات کاردرمانی را در مواردی به‌صورت رایگان ارائه می‌کردیم تا خانواده‌ها با کاربردهای آن، به‌ویژه در توانبخشی کودکان دارای فلج مغزی و افراد دارای مشکلات حرکتی، آشنا شوند.
این پیشکسوت کاردرمانی افزود: امروز به‌واسطه تلاش متخصصان این حوزه، شناخت و استقبال از خدمات کاردرمانی افزایش یافته و مراجعه پزشکان برای بهره‌گیری از این خدمات، نشانه‌ای امیدوارکننده از ارتقای جایگاه این رشته است. وی ابراز امیدواری کرد با تداوم آگاهی‌بخشی و توسعه خدمات تخصصی، کاردرمانی بیش از پیش در نظام سلامت مورد توجه قرار گیرد.
