مدیر سلامت محیط و کار دانشگاه علوم پزشکی البرز:
دارو، «زباله» نیست!
دکتر مقصود جعفرینیا، مدیر سلامت محیط و کار دانشگاه علوم پزشکی البرز دانشگاه علوم پزشکی البرز، با بیان اینکه بسیاری از شهروندان ناآگاهانه داروهای مصرفنشده یا تاریخگذشته خود را مانند زبالههای عادی دور میریزند، هشدار داد: «دارو، زباله نیست. دور ریختن غیراصولی داروها نه تنها یک تهدید جدی برای محیط زیست است، بلکه سلامت خود شهروندان را نیز از طریق آلودگی آب و خاک به مخاطره میاندازد.
دکتر جعفرینیا با اشاره به ماهیت شیمیایی داروها توضیح داد: وقتی دارو وارد سطل زباله میشود، در محلهای دفن زباله وارد شیرابه شده و به راحتی به سفرههای آب زیرزمینی نفوذ میکند. این مواد شیمیایی تصفیهپذیر نیستند و دوباره به چرخه آب شرب بازمیگردند. علاوه بر این، رهاسازی آنتیبیوتیکها در طبیعت، یکی از عوامل اصلی “مقاومت میکروبی” در جامعه است؛ موضوعی که باعث میشود در آینده، درمان سادهترین عفونتها با شکست مواجه شود.
مدیر گروه سلامت محیط دانشگاه افزود: ریختن دارو در فاضلاب و توالت نیز اقدامی کاملاً اشتباه است، چرا که سیستمهای تصفیه فاضلاب شهری برای حذف بقایای دارویی طراحی نشدهاند و این مواد مستقیماً به رودخانهها و منابع آب کشاورزی راه مییابند.
برای دفع داروها چه کنیم؟ (راهنمای گامبهگام برای شهروندان) دکتر جعفرینیا راهکارهای اصولی برای مدیریت این پسماندهای خاص در منزل را چنین تشریح کرد:
۱. غربالگری منظم: هر شش ماه یکبار قفسه دارویی خود را چک کنید. داروهای تاریخگذشته را از داروهای قابل مصرف جدا کنید.
۲حذف اطلاعات شخصی: پیش از دور انداختن جعبه یا شیشه دارو، حتماً برچسب مشخصات بیمار و نام خود را از روی آن پاک یا مخدوش کنید تا از سوءاستفادههای احتمالی جلوگیری شود.
۳. عدم اختلاط با زباله عادی: تا جای ممکن داروهای تاریخگذشته را در بستهبندی اصلی خود نگه دارید و با زبالههای تر (مثل تفاله چای یا میوه) مخلوط کنید.
۴. مشاوره با داروساز: بهترین کار این است که برای دفع داروهای خاص (مانند داروهای شیمیدرمانی یا داروهای سمی)، با داروساز یا مراکز بهداشت محل خود مشورت کنید.
۵. دور از دسترس نگه داشتن: اگر قصد دارید دارو را به سطل زباله منتقل کنید (به عنوان آخرین گزینه در صورت عدم وجود سیستم جمعآوری)، آن را در یک کیسه غیرقابل نفوذ قرار دهید، با مقداری پسماند ناخوشایند (مثل خاک گربه یا تفاله قهوه) مخلوط کنید تا قابل مصرف نباشد و سپس در سطل زباله دربدار قرار دهید.
دکتر جعفرینیا در پایان تأکید کرد: فرهنگسازی در این زمینه، بخشی از مسئولیت اجتماعی هر شهروند است. نباید اجازه دهیم قفسه داروهای ما تبدیل به مخزنی برای مواد سمی شود که سلامت خانواده و محیط زیستمان را تهدید میکند. شعار ما باید این باشد: دارو سرمایه سلامت است، آن را با مسئولیتپذیری دور بریزیم تا سلامت جامعه به خطر نیفتد.
مدیر گروه سلامت محیط دانشگاه علوم پزشکی البرز خاطرنشان کرد که دانشگاه علوم پزشکی در تلاش است تا با همکاری شهرداریها، زیرساختهای جمعآوری پسماندهای دارویی را تقویت کند و از شهروندان خواست تا برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد دفع اقلام دارویی خاص، با کارشناسان بهداشت محیط مستقر در مراکز خدمات جامع سلامت منطقه خود تماس بگیرند.
