کتاب کرج شناسی تلاشی است برای هویت دهی به جای نام های البرز

به گزارش پایگاه خبری چکاوک البرز نیوز، مهراب رجبی مشاور استاندار البرز و رئیس بنیاد البرزشناسی ضمن تبریک روز خبرنگار اظهار کرد: سلام زمانی ارزشمند است که از دل سلیم و نیت پاک برآید و بتواند حال انسان را تغییر دهد؛ از همین رو روز خبرنگار را به همه خبرنگاران و روزنامه‌نگاران کشور، به‌ویژه فعالان رسانه‌ای البرز، صمیمانه تبریک می‌گویم و بابت اینکه امسال امکان حضور و دیدار با آنان را نداشته‌ام، عذرخواهی می‌کنم.

وی در ادامه با اشاره به دعوت اداره‌کل فرهنگ و ارشاد اسلامی البرز برای معرفی اثر جدید خود افزود: «کرج‌شناسی» عنوان کتابی است که قرار است یازدهم شهریورماه در اداره‌کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان البرز رونمایی شود و معرفی این اثر در جمع خبرنگاران برای من افتخار بزرگی است.

رجبی با بیان اینکه تاکنون «البرزنامه» را در هفت جلد و با تمرکز بر شهرستان‌های هفت‌گانه استان تدوین کرده است، گفت: این مجموعه به شهرستان‌های استان پرداخته، اما به مرور به این نتیجه رسیدم که کرج به عنوان مرکز استان، ظرفیت و ضرورت یک اثر مستقل را دارد؛ همان‌گونه که در برخی شهرهای بزرگ کشور آثار مستقلی با عنوان شهرشناسی و تاریخ‌شناسی تدوین شده است.

رئیس بنیاد البرزشناسی با تأکید بر ضرورت تولید محتوای تازه در حوزه فرهنگ و تاریخ گفت: امروز با کمک فناوری‌های نوین و حتی هوش مصنوعی، تولید متن‌های تکراری بسیار آسان شده است، اما این روند نباید جای پژوهش، خلاقیت و کشف مطالب تازه را بگیرد.

وی با اشاره به شعری از مولانا درباره تازگی و نو شدن اظهار کرد: اگر قرار است روایت‌ها و نگاه ما به جهان طراوت داشته باشد، باید از تکرار فاصله بگیریم و حرف تازه بزنیم؛ بر همین اساس تلاش کرده‌ام در «کرج‌شناسی» موضوعاتی را مطرح کنم که از زاویه‌ای متفاوت به تاریخ و هویت این منطقه نگاه می‌کنند.

رجبی افزود: بخشی از کتاب به جای‌نام‌شناسی و پیوند آن با مفهوم صلح اختصاص دارد؛ موضوعی که معتقدم می‌تواند نگاه متفاوتی به تاریخ و فرهنگ ایران ارائه کند.

روایت جای‌نام‌های ایران؛ از هرمز تا میناب و مینو

وی ادامه داد: در این بخش تلاش کرده‌ام نشان دهم بسیاری از نام‌های جغرافیایی ایران حامل مفاهیم فرهنگی و صلح‌طلبانه هستند و می‌توان از طریق آنها روایت دیگری از هویت تاریخی کشور ارائه کرد.

مشاور استاندار البرز با اشاره به نام‌هایی همچون هرمز، میناب و مینو گفت: در این اثر درباره ریشه و معنای این نام‌ها بحث شده و تلاش کرده‌ام از ظرفیت جای‌نام‌ها برای ارائه تصویری متفاوت از فرهنگ و تمدن ایران استفاده کنم.

وی خاطرنشان کرد: یکی از دغدغه‌های امروز، مقابله با روایت‌هایی است که ایران را به عنوان تهدیدی برای جهان معرفی می‌کنند، در حالی که بسیاری از نام‌ها و نشانه‌های تاریخی سرزمین ما می‌تواند روایتگر فرهنگ، زندگی، آب، آبادانی و صلح باشد.

رجبی با اشاره به بخش تاریخی «کرج‌شناسی» گفت: حدود نیمی از این اثر به تاریخ کرج از دوره مادها تا دوران معاصر اختصاص دارد و تلاش شده نقش و جایگاه این منطقه در تحولات تاریخی ایران مورد بررسی قرار گیرد.

وی افزود: در این کتاب به ریشه‌های زبانی و تاریخی منطقه نیز پرداخته شده و موضوع زبان‌های مادی و پیوند آنها با برخی گویش‌های مناطق مختلف از جمله البرزی، ری، الوندی، طبری و گیلکی مورد توجه قرار گرفته است.

رئیس بنیاد البرزشناسی همچنین از بررسی حدود ۵۰ جای‌نام در کتاب خبر داد و گفت: در این بخش تلاش شده این نام‌ها با نگاهی تازه مورد بررسی قرار گیرند و ریشه‌ها و ارتباط آنها با جغرافیا و تاریخ منطقه توضیح داده شود.

۵ کاروانسرا در فاصله ۷۰ کیلومتری؛ نشانه‌ای از رونق دادوستد

رجبی یکی دیگر از بخش‌های متفاوت کتاب را بررسی زنجیره کاروانسراهای منطقه عنوان کرد و گفت: یکی از موضوعات قابل توجه، وجود پنج کاروانسرا در فاصله‌ای حدود ۷۰ کیلومتری است؛ موضوعی که می‌تواند نشان‌دهنده رونق رفت‌وآمد، دادوستد و ارتباطات اقتصادی در گذشته باشد.

وی ادامه داد: این کاروانسراها تنها بناهای تاریخی نیستند، بلکه می‌توان آنها را بخشی از زیرساخت‌های اقتصادی و ارتباطی دوره خود دانست؛ زیرا ایجاد چنین زنجیره‌ای بدون وجود مسیرهای فعال تجاری و جریان مستمر مبادلات امکان‌پذیر نبوده است.

پنج فرودگاه در یک محدوده؛ ظرفیت کم‌نظیر کرج و البرز

مشاور استاندار البرز بخش دیگری از کتاب را به بررسی فرودگاه‌های منطقه اختصاص داد و گفت: در ادامه این مسیر تاریخی، امروز نیز در محدوده‌ای حدود ۷۰ کیلومتر شاهد وجود پنج فرودگاه هستیم؛ فرودگاه امام خمینی(ره)، مهرآباد، فرودگاه فردیس، فرودگاه پیام و فرودگاه نظرآباد.

وی این موضوع را ظرفیتی قابل توجه برای منطقه دانست و افزود: قرار گرفتن چنین مجموعه‌ای از زیرساخت‌های هوایی در یک محدوده جغرافیایی، نشان‌دهنده ظرفیت ویژه منطقه برای توسعه ارتباطات، تجارت، اقتصاد و جابه‌جایی است.

رجبی تأکید کرد: بررسی این موضوعات در «کرج‌شناسی» با این هدف انجام شده که نشان داده شود کرج و البرز تنها یک محدوده جغرافیایی نیستند، بلکه در طول تاریخ از ظرفیت‌های ارتباطی، اقتصادی و تمدنی قابل توجهی برخوردار بوده‌اند.

وی در پایان با دعوت از اصحاب رسانه برای حضور در آیین رونمایی این اثر گفت: بخش دیگری از مطالب و جزئیات این کتاب را برای روز رونمایی نگه داشته‌ام و امیدوارم در آن روز فرصتی برای گفت‌وگوی بیشتر درباره این اثر و ظرفیت‌های تاریخی و فرهنگی کرج و البرز فراهم شود.