دوره تدوین شبکه برنامه پژوهشی مراکز تحقیقاتیبه میزبانی دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج برگزار شد
دوره تدوین شبکه برنامه پژوهشی مراکز تحقیقاتی در راستای ارتقای پژوهش و ساختن آیندهای روشنبه صورت حضوری و برخط به میزبانی دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج برگزار شد و معاون تحقیقات، فناوری و نوآوری دانشگاه آزاد اسلامی در این نشست با تشریح رویکردهای جدید این معاونت، بر ضرورت شبکهسازی مراکز تحقیقاتی، تدوین برنامههای پژوهشی مأموریتگرا، تشکیل گروههای پژوهشی تخصصی و بهرهگیری از تجربیات موفق نهادهای پژوهشی کشور برای ارتقای اثربخشی پژوهش و فناوری تأکید کرد.
به گزارش روابط عمومی دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج، دوره تدوین شبکه برنامه پژوهشی مراکز تحقیقاتی در راستای ارتقای پژوهش و ساختن آیندهای روشنبا حضور دکتر حامد افشاری معاون تحقیقات، فناوری و نوآوری دانشگاه آزاد اسلامی، دکتر عبدالله محمدی، مدیرکل شبکه پژوهشی و آزمایشگاهی دانشگاه آزاد اسلامی، رؤسای مراکز تحقیقاتی، پژوهشگران، فناوران، اعضای هیئت علمی و مدیران پژوهشی دانشگاه آزاد اسلامی از سراسر کشور به صورت حضوری و برخط در سالن اجتماعات شهید مطهری دانشکده دامپزشکی دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج برگزار شد.
دکتر حامد افشاری در ابتدای سخنان خود ضمن تسلیت ایام سوگواری حضرت اباعبدالله الحسین (ع)، هدف از برگزاری این سلسله نشستها را توانمندسازی مراکز تحقیقاتی دانشگاه آزاد اسلامی و بهرهگیری از تجربههای موفق نهادهای پژوهشی کشور عنوان کرد و گفت: تلاش ما این است که در کنار فعالیتهای ارزشمند مراکز تحقیقاتی، با برگزاری نشستهای تخصصی و استفاده از تجربیات مجموعههایی همچون جهاد دانشگاهی، سازمان پژوهشهای علمی و صنعتی ایران، وزارت علوم و سایر مراکز پژوهشی پیشرو، الگوهای موفق مدیریت و راهبری مراکز تحقیقاتی را در دانشگاه آزاد اسلامی توسعه دهیم.
وی افزود: هدف این جلسات صرفاً انتقال تجربه نیست، بلکه میخواهیم با هماندیشی و همافزایی، مدلهای اجرایی موفق در اداره مراکز تحقیقاتی را بررسی، تکمیل و متناسب با ظرفیتهای دانشگاه آزاد اسلامی بومیسازی کنیم تا بتوانیم از توان علمی و پژوهشی دانشگاه حداکثر بهرهبرداری را داشته باشیم.
معاون تحقیقات، فناوری و نوآوری دانشگاه آزاد اسلامی با اشاره به وجود بیش از ۱۸۰ مرکز تحقیقاتی در دانشگاه آزاد اسلامی اظهار کرد: این مراکز ظرفیت ارزشمندی برای تولید علم، فناوری و نوآوری دارند، اما در بسیاری از موارد به صورت مستقل و پراکنده فعالیت میکنند و ارتباط مؤثر و سازمانیافتهای میان آنها وجود ندارد. در حالی که دانشگاه آزاد اسلامی به دلیل ساختار واحد و یکپارچه خود، بهترین بستر را برای ایجاد شبکههای پژوهشی ملی در اختیار دارد.
افشاری، گستردگی دانشگاه آزاد اسلامی را مهمترین مزیت این دانشگاه دانست و گفت: وجود بیش از ۴۰۰ واحد و مرکز دانشگاهی، بیش از یک میلیون و ۴۰۰ هزار دانشجو، ۲۱ هزار عضو هیئت علمی تماموقت و دهها هزار عضو هیئت علمی وابسته، ظرفیتی است که در هیچ مجموعه آموزش عالی دیگری وجود ندارد، اما هنوز نتوانستهایم از این ظرفیت عظیم به صورت شبکهای و همافزا بهرهبرداری کنیم.
وی با تأکید بر اینکه دانشگاه آزاد اسلامی باید از وضعیت فعلی عبور کند، تصریح کرد: امروز با مجموعهای از مراکز تحقیقاتی مواجه هستیم که هر یک به صورت مستقل فعالیت میکنند، در حالی که باید از این وضعیت به سمت شکلگیری یک اکوسیستم ملی پژوهش، فناوری و نوآوری حرکت کنیم؛ اکوسیستمی که در آن تمامی مراکز تحقیقاتی در راستای مأموریتهای مشترک و حل مسائل کشور فعالیت کنند.
افشاری با بیان اینکه پژوهشهای عمیق زیربنای تولید فناوری هستند، اظهار کرد: فناوری به صورت اتفاقی شکل نمیگیرد، بلکه حاصل پژوهشهای هدفمند، مستمر و عمیق است. از این رو، اعضای هیئت علمی باید دارای برنامه پژوهشی مشخص، چشمانداز علمی و مسیر تحقیقاتی روشن باشند تا بتوانند در تولید فناوری، محصول و خدمات دانشبنیان نقشآفرینی کنند.
وی یکی از مهمترین برنامههای معاونت تحقیقات، فناوری و نوآوری را عبور از پژوهشهای فردمحور به فعالیتهای گروهی عنوان کرد و افزود: استادان باید در قالب گروههای پژوهشی تخصصی سازماندهی شوند و هر گروه در چارچوب مأموریت یک مرکز تحقیقاتی فعالیت کند. در این الگو، مراکز تحقیقاتی به جای انجام مستقیم پژوهش، مسئولیت راهبری، هماهنگی، جذب منابع، توسعه همکاریهای علمی و صنعتی، حمایت از گروههای پژوهشی و هدایت برنامههای کلان پژوهشی را بر عهده خواهند داشت.
معاون تحقیقات، فناوری و نوآوری دانشگاه آزاد اسلامی با اشاره به ضرورت تدوین شبکه برنامه پژوهشی برای مراکز تحقیقاتی گفت: هر مرکز تحقیقاتی باید دارای برنامههای کوتاهمدت، میانمدت و بلندمدت باشد و پروژههای پژوهشی را در چارچوب یک مأموریت مشخص تعریف کند. این رویکرد علاوه بر جلوگیری از موازیکاری، موجب همافزایی ظرفیتها، استفاده بهینه از منابع و افزایش اثربخشی پژوهش خواهد شد.
وی با بیان اینکه مراکز تحقیقاتی نباید صرفاً به گروههای پژوهشی کوچک تبدیل شوند، خاطرنشان کرد: مرکز تحقیقاتی باید در جایگاه یک نهاد راهبر قرار گیرد؛ نهادی که گروههای پژوهشی ذیل آن فعالیت کنند، برنامههای پژوهشی را پیش ببرند و مرکز نیز مسئول هماهنگی، ارزیابی عملکرد، تعامل با صنعت، جذب منابع و ایجاد ارتباط با دستگاههای اجرایی باشد.
افشاری با تأکید بر مأموریتمحور شدن فعالیتهای پژوهشی اظهار کرد: هر استان باید متناسب با ظرفیتها، مزیتها و نیازهای خود مأموریتهای مشخصی تعریف کند و همه اجزای زیستبوم پژوهش و فناوری شامل مراکز تحقیقاتی، گروههای پژوهشی، آزمایشگاهها، مراکز رشد و سراهای نوآوری در راستای تحقق این مأموریتها فعالیت کنند. همچنین در حوزههایی که ظرفیتهای مشترک میان استانها وجود دارد، شبکههای ملی پژوهشی شکل خواهد گرفت تا مراکز تحقیقاتی به صورت مکمل یکدیگر عمل کنند.
وی ادامه داد: یکی از مشکلات امروز، کلینگری در تعریف حوزههای فعالیت مراکز تحقیقاتی است؛ به عنوان نمونه، عنوانهایی مانند مرکز تحقیقات آب یا مرکز تحقیقات هوش مصنوعی بدون تعیین مأموریتها، اولویتها و محورهای تخصصی، نمیتواند به حل مسائل منجر شود. مراکز تحقیقاتی باید نقشه راه، اولویتهای پژوهشی و اهداف مشخص سه تا پنج ساله و حتی بلندمدت خود را تدوین کنند.
معاون تحقیقات، فناوری و نوآوری دانشگاه آزاد اسلامی با اشاره به ضرورت ارتباط نزدیکتر دانشگاه با صنعت، بخش خصوصی و دستگاههای اجرایی اظهار کرد: مراکز تحقیقاتی زمانی موفق خواهند بود که بتوانند مسائل واقعی کشور را شناسایی کرده، با مشارکت گروههای پژوهشی برای آنها راهکار ارائه دهند و نتایج پژوهش را به فناوری، محصول، خدمات و قراردادهای پژوهشی تبدیل کنند.
افشاری در بخش دیگری از سخنان خود، تغییر نظام ارزیابی فعالیتهای پژوهشی را ضروری دانست و گفت: زمان آن رسیده است که صرفاً تعداد مقالات یا شاخصهای کمی ملاک ارزیابی مراکز تحقیقاتی نباشد، بلکه میزان اثرگذاری آنها در حل مسائل کشور، توسعه فناوری، ایجاد شبکههای علمی، جذب همکاریهای بیرونی و تحقق مأموریتهای پژوهشی به عنوان شاخصهای اصلی مورد توجه قرار گیرد.
وی همچنین از تدوین دستورالعملهای جدید برای ساماندهی فعالیتهای پژوهشی اعضای هیئت علمی خبر داد و افزود: در این الگو، فعالیت پژوهشی استادان در قالب گروههای پژوهشی و مراکز تحقیقاتی تعریف خواهد شد تا پژوهشها از حالت پراکنده خارج شده و در مسیر برنامههای کلان دانشگاه قرار گیرند.
وی در پایان، شبکهسازی را بزرگترین مزیت دانشگاه آزاد اسلامی دانست و تصریح کرد: اگر بتوانیم ظرفیت عظیم علمی، پژوهشی و فناورانه دانشگاه آزاد اسلامی را در قالب شبکههای ملی پژوهش، فناوری و نوآوری سازماندهی کنیم، این دانشگاه خواهد توانست نقش مؤثرتری در حل مسائل کشور، توسعه فناوری، خلق ثروت از دانش و تحقق مرجعیت علمی ایفا کند.
